Elkarteak zehazten ditu menuak eta erosketak eta bera arduratzen da langileak kontratatzeaz. Hartara, harreman estua dute inguruko ekoizleekin eta merkatariekin.

Helburuak:

-Osasuna eta nutrizioa:Betiko eran sukaldatutako dieta orekatua,tokiko eta garaian garaiko lehengaiekin, ahal den neurrian ekologikoak.

-Erantzunkizun ekonomikoa: Tokiko lehen sektorea eta merkataritza bultzatu, langileen kontratazioan herriko biztanleak lehentasuna.

-Hezkuntzan txertatzea: elikadurarekiko ohitura onetan heztea. Elikaduraren garrantzia, herriko ekonomia bultzatzearen garrantsia, elkarbizitza,ondakinen ustiapena, eskolako ortua…

Larrabetzuko jantokia proiektua zenbakietan:

-250 menu egunean.

-Jatorduak hiru txandatan antolatura.

-14 langile: begiraleak eta sukaldariak.

-190.000 € aurrekontua ikasturteko.

-Aurrekontuaren %80 herrira itzultzen da: soldatak, dendak, baserritarrak.

-Langileen kontratazioan, Larrabetzu eta Morgako biztanleak lehenesten dituzte.

-Betíko eran prestatutako lehengai fresko eta sasoikoak.

-Beharrizan bereziak dituzten umeentzat, dieta pertsonalizatua.

www.larrabetzu.eus

Luzea izan da bidea 2012an udal sukaldearen egitasmoa martxan jarri zuenetik Orduñako udalak. Hainbat bilera eta mobilizaziok eman dute emaitza eta gainditu dira administrazioak ipintzen zituen trabak.

Orain obrak egiteko momentua da, biltegia eta espedizio lokala handitu behar bait dira. 2018aren hasieran abiatuko ditu Udalak obrak eta IGEari kudeaketa berrirako prestatzea dagokio udaberrian esperientziarekin hasi ahal izateko.

Pozik daude Orduñan eta baita gu ere. Zorionak!

Bertara hurbildu gara esperientzia nola doan ezagutzera.

Oraindik egiteko asko dagoen arren, familiak eta IGE-a oso pozik daude aldaketarekin. Eskolako umeak oso gustura daude menu berriarekin, baita sukaldariak ere, kalitate hobeagoko produktuekin egiten dutelako lan eta lan-karga ez delako asko handitu.

Azken bi ikasturteetan, IGE-ko ama talde batek izugarrizko lana egin du hornitzaileak eta bertako ekoizleak bilatzen, menuak egiten eta abar. Egun, eurak arduratzen dira eskaerak egiteaz, diru-kontuez eta ikastetxearekin elkarlanean aritzeaz jangelako kontuetan.

Hornitzaile gehienak bertakoak dira eta asko ekologikoak. Arraina Ondarrutik dator (Markina eta Gernikan bezala). Haragia Mungiatik eta oilaskoa Zamudiotik. Errigoitiko basa-arrautzak jaten dituzte eta pasta eta lekariak ekologikoak dira. Zaragozatik dator olio ekologikoa eta Gizaburuagatik tomatea eta piperra. Sagarrak Gatikatik eta barazkiak bertatik, eskolako familia batzuk ekoizleak baitira.

Epe motzerako helburuen artean daude ebaluazioa egitea familia eta ikasleen artean, baita familiak sentsibilizatzea ere elikadura orekatuaren inguruan.

Menua ez den arren behin-betikoa, urte amaierarako zehaztu nahi dute bost astean behin txandakatuko den bat, martxan dauden bi esperientzia pilotuetan egiten den bezala.

“Allende Salazarko jantoki eredu berri honen helburuak, gure umeen osasuna zaintzea, Urdaibaiko jasangarritasuna bermatzea eta lehen sektorea bultzatzea dira. Jantoki berriarekin ikasturte bat betetzen dugun honetan, ZORIONAK eman behar dizkiogu Allende Salazar ikastetxeko eskola komunitate guztiari.

Zorionak eta eskerrak guzti hau posible egin dugun guztixori !!! Guraso Elkarteari. Zuzendaritza eta irakasleei. Umeei. Jantokiko Hezitzaile, Sukaldari eta jantoki arduradunari. Proiektuaren koordinatzaileari eta zelan ez gure baserritarrei. Bejon deizuela!!!

Ikasturtea betetzen dugun honetan balantze txiki bat egiteko momentua dela deritzogu.

• Umeek jaten duten elikagaien kalitatea nabarmen hobetu dugu.
• Jantokiko langileen lan baldintzak mantendu ditugu eta lan karga ez da handitu.
• Bertako ekonomia bultzatu dugu eta lanpostu berriak sortu ditugu.
• Orain arte proiektuaren bideragarritasun ekonomikoa lortu dugu. Erakundeek eta familiek diru gehiagorik ipini gabe. Proiektuaren kudeatzaile garen Guraso Elkarteak ez dugu diru irabazi asmorik eta zuzenean erosten ditugu elikagaiak. Horrek bermatu du elikagaien erosketei askoz diru  gehiago zuzentzea.

Umeek  gure jantokian jaten dituzten elikagaien inguruko hiru datu:

• Eskualdeko produktuak %57,13 dira (Ondarroako arraina kontutan izanda)
• Euskal herrikoak guztira % 76,32
• Elikagai ekologikoen kopurua guztira % 70,2 da.

Ikasturte honetan Hezkuntza Sailaren baimena izan dugu jantoki eredua aldatzeko, eta eskertzen diogu. Baina guk ez dugu uharte bat izan nahi! Eskola guztientzako ere eskatzen dugu jantoki eredua aukeratzeko eskubidea.

Araudia aldatu dezatela!, beste jantoki eredu bat posible dela sinesten duten eskola eta erakunde asko daude eta! Bai Euskal Herrian eta baita Gure eskualdean  ere. Bide batez, eskualdeko erakundeei bertako nekazaritza eta produkzioa bultzatzen laguntzea ere eskatu nahi diegu.

Gurasook egiten ari garenaz harro gaude. Nork pentsatuko zuen oin urte batzuk guzti hau posible izango zela? Guk  sinistu genuen. Gure indar eta  elkarlanean sinistu genuen. Eta hemen da emaitza!

Ala ere lan guztia ez dago eginda. Hurrengo urteetan ere proiektua landu,  babestu eta zabaltzen jarraitu behar dugu.”

ITURRIA: http://www.gurasoakallende.net/

2015eko martxotik, adinekoek, otordu ekologikoak egiten dituzte, baina Urdunako Herri eskolako neska mutilek ezin dute herriak elkarlanean aurrera ateratako proiektu honen parte izan, eskubide hori ukatzen zaie. Proiektu honekin elikadura hobetzeaz gain, tokiko ekonomia eta lan postuen sorrera bultzatu nahi da, lehengo sektorean baita zerbitzuetan ere. Bertan ekoiztutakoak bertan prestatu eta jan ahal izatea baino ez da eskatzen.

Martxoaren 31n Urduñako eskolako guraso eta ikasleek kalejira egingo dute 17:30tatik aurrera, eskola jantoki ekologikoa aldarrikatuko dute, bertakoa eta garaikoa.

Lotura hauetan aurkituko duzue ekimen honi buruzko informazio gehiago:

Criterios de Gobernanza Alimentaria y Soberanía Alimentaria en los menus de las escuelas infantiles municipales de Iruñea (Elikaherria)

Otro modelo de comedores públicos es posible (Ardatza, EHNE)

Menús ricos, sanos y de casa (Diario de Navarra)

Erronkak identifikatzeaz gain (araudia aldatzea, ikastetxe berrientzako gida, menuak hobetzea, prestakuntza), erronka hauei aurre egiteko planifikazioa prestatzen hasi gara. Beste gauza batzuen artean, datu base bat egiten hasiko gara etorkizunean jantokia kudeatu nahi duten ikastetxeei lana arintzeko asmoz.

Guraso Elkartearen hilabeteetako lanak, emaitzak ematen hasi da. Gaur Jantokiko proiektu berriaren lehen eguna izan da eta hasiera guztiek dituzten gorabeheraz aparte, dena irten da oso ondo.
Sukaldari, monitore, jantoki arduradun eta Proiektuko koordinatzaile den Olateren lana azpimarratu nahi dogu hemendik. Elikadura osasuntsua, tokiko ekonomia bultzatzea eta ingurugiroarekiko errespetuaren helburuak gauzatzeko, beraien esfortzua egiten ari bait dira.
Proiektu berri honen lehen orduak, emozioz beteta hartu ditugu eta egun historiko bat bizitzen izan garenaren sentsazioa izan dugu Guraso Elkarteko lagunek. On egin!

Bidea luzea izan da baina merezi izan du jankideen poza eta Osasun saileko ikuskaritzen emaitzak ikusita. Larrabetzuko esperientzia ezagututa (ez zen inoiz pasatu kudeaketa zuzenera), jantoki-batzordea osatu zen; OOG, zuzendaritza eta Udaletxearen babesa lortuta martxan hasi ziren eta bidean izan dituzte lagun Lea Artibaiko Landa Garapenerako elkartea, VSF eta EHIGE, besteak beste.

Denetariko perfilak dituzte jantokia kudeatzen duen gurasoen lan-taldean: sukaldaria, nutrizionista, agroekologia irakaslea, aholkulari ekonomikoa, herriko dendariak, Udaletxeko ordezkaria, catering enpresako langile bat eta guztia koordinatzen duen Zuriñe Egia.

Gaur egun Eusko Jaurlaritzak ordaindutako sukaldariak dituzte eta IGE-ak kontratatzen ditu begiraleak (catering enpresaren bitartez) eta erosketa guztietaz arduratzen da. Familien kuotak mantendu egin dira.

Hezkuntza sailarekin hainbat bilera egiteaz gain hiru dokumentu prestatu behar izan dituzte prozesu luze honetan: proiektua bera (bertako, sasoiko eta kalitatezko produktuetan oinarrituta –integralak, ekologikoak-), plateren fitxen bilduma eta hornitzaileen zerrenda, azken bi hauek Landa Garapenerako Elkartearen laguntzarekin. Buelta asko eman dizkiote menuari, Hezkuntza sailaren baldintzak eta sukaldeko langileen eskaerak kontuan hartuz, eta hainbat buelta eman ondoren lortu dute guztiak asetzen dituen formula (irudia ikusi).

280 bazkaltiar ditu eskolak, 450 ikasle guztira, 13 begirale, 3 sukaldari eta 2 txandatan jaten da.

ALLENDE SALAZAR EREDU BERRI BAT JANTOKIAN from Oizmendi telebista on Vimeo.