Hiru egunez, Frantziako administrazioaren teknikari hau EAE eta Nafarroako administrazioetako ordezkariekin eta Gure Platera Gure Aukera ekimenarekin bildu zen Isère-eko departamentuaren esperientzia ezagutarazteko:

Isère-eko departamentuak milioi bat eta 200 mila biztanle ditu eta EAEren antzeko zabalera. Elikagaien ekoizpenari dagokionez, departamentu anitza da: barazkiak, fruta, zerealak, behi-haragia eta esnea. Nekazaritza azalera erabilgarriaren %3 nekazaritza ekologikora zuzendua dago, portzentaje altua Frantziako beste departamentu batzuekin alderatuz gero. Ekoizleen %32ak salmenta zuzena egiten du (Estatuko bataz bestekoa %21 da). Ekoizleen denda gehien duen departamentua da ere.

2008tik Isère-eko departamentuak college[1] delakoen jangelak kudeatzen ditu merkaturatze zirkuitu laburren politiken bitartez. 96 college daude probintzian, hauetatik 58 7 sukalde zentralen bidez kudeatuta eta gainontzekoak sukalde propioen bidez. Egunero 37.000 menu ematen dira, hauetako 21.000 sukalde zentraletan egiten dira eta produktuen %25 bertakoa izatea lortu dute eta %18 ekologikoa. Administrazioak ipini ditu martxan aipatutako 7 sukaldeak, administrazioak berak kontratatutako langileekin.

Elikagaiak erosteko, kontratazio publikoak egiten ditu administrazioak, Europako lehiakortasun araudia errespetatuz. Prozesu hauetan ez da soilik prezioa baloratzen. Besteak beste hauek hartzen dira kontuan plegu teknikoetan: denborazkotasuna, nekazaritza ekologikoa, jatorri-deitura edo aipamenak (mendikoa, baserrikoa, eta abar). Kontuan hartzen dira ere elikagaien ezaugarri organoleptikoak, hezkuntza-proposamenaren egokitasuna eta ingurumenari dagozkion baldintzak.

Bertako produktuen eta produktu ekologikoen administrazioaren eskaera honi erantzuteko, ekoizleak antolatu egin dira plataforma logistikoetan eta martxan jarri dute barazkiak eta fruta prozesatzeko instalazioa. Horretarako, administrazioaren laguntza izan dute.

Kudeaketa eredu honek lagundu egin du lehen sektorea indartzen eta menu osasuntsuak eta gertukoak bermatu dizkie milaka ikasleri. Departamentuko gobernuarentzat eta zerbitzu desberdinentzat (lurraldearen antolakuntza, osasuna, merkataritza, eta abar.) taldeentzako sukaldaritza eta erosketa publikoa palanka bat dira merkaturatze zirkuito laburrak, lehen sektorea eta bertako ekonomiaren garapena egituratzeko.

Bira Euskal Herrian

EAEko aurreneko bilera administrazioetako ordezkariekin izan zen. Hantxe izan ziren Bizkaiko Foru Aldundiko Nekazaritza saileko zuzendaria, Eusko Jaurlaritzako landa eta itsasertzeko garapen eta Europako politiketarako zuzendaria, eta Hazi eta Elikako ordezkariak. Tamalez, ez zuten parte hartu Hezkuntza saileko ordezkariek.

Arratsaldean  “Eskola-jangela eredu berri bateruntz” jardunaldian parte hartu zuen. Bertan, Isère-eko esperientzia ezagutzeaz gain, Santanderreko Cisneros eskolako esperientzia ezagutzeko aukera egon, baita EHIGE eta VSF-ek eskatuta azken honek eta Laia Ekosormena elkarteak egindako ikerketaren lehen emaitzak ezagutzekoa ere. Sektore desberdinetako 85 lagunek parte hartu zuten bertan (IGE, guraso, bertako administrazioak, garapen agentziek, partidu politikoek, GGKE-ek, sindikatuek, jangeletako langileek, eta abar).

Bi bilera egin ziren Nafarroan: INTIA, Nafarroako Unibertsitate Publikoa eta Nafarroako Erosketa Publikoaren Mahaia osatzen duten elkarteekin bata; eta ordezkari instituzionalekin bigarrena. Azken honetan izan ziren Landa-garapen, ingurugiro eta administrazio lokalerako sailburua, Osasun publikoko zuzendaria, Hezkuntza saileko ordezkariak eta Nafarroako eskualde desberdinetako alkate eta zinegotziak.

Topaketa guztietan parte-hartze zabala eta jakinmina nabaritu dira Isère-eko esperientzia ezagutzeko; hau da, instituzio publiko batek derrigorrezko bigarren hezkuntzako jangelak bertako produktuen eta produktu ekologikoen erosketa publikoaren bidez nola kudeatzen dituen ezagutzeko.

Argi geratu dena hauxe da: borondate politikoa baldin badago, posible da jangela osasuntsuagoak, bertakoak, justuak eta hezitzaileak lortzea. Erlazionatuta dauden departamentu guztiak kontuan hartzen dituen zeharkako politiken bidez (osasuna, nekazaritza, hezkuntza) eta lehen sektorea eta gizarte zibilaren parte-hartzearekin posible da elikadura sistema lokal demokratikoagoak lortzea.

[1] College: 11-15 urteko ikasleak hartzen dituzten ikastetxeak.

2008tik egunero 20.000 menu ematen ditu, zazpi sukalde nagusietan sukaldatuta eta bertako (Departamentuan ekoiztutakoak) eta produktu ekologikoak gailenduz. Horretarako, bertako produktuei balioa ematen dieten lizitazioak prestatzen dituzte, betiere Europako araudia errespetatuz: jakien denborazkotasuna, hezkuntza-irizpideak (ekoizleek jarduera pedagogikoak egitea), ingurumenarekin lotutako irizpideak, eta abar.

Hiru ekoizle talderen produktuekin hornitzen diren zazpi sukalde nagusi ditu Departamentuak (berak kontratatzen ditu langileak):  ReColTer (Departamentuko Iparraldeko udalek sortutako ekimena 45 ekoizlerekin, batez ere fruta), Mangez Bio Isere (60 ekoizle ) eta Legumerie AB Epluche (barazkiak garbitu, moztu eta ontziratzen dituen enpresa).

Estatuko gobernuaren merkatu paraleloa sortu du Departamentuak, bertako ekoizleen produkzioa kontuan hartuz. Sukaldeko arduradunari dagokio non erosten den erabakitzea. Hori dela-eta, sentsibilizazio-lan garrantzitsua egiten du Departamentuak bertako produktuen inguruan. Sukaldariekin ere lan egiten du, elikadura-segurtasunaren inguruko gaiak landuz.

Ikastetxeetan ere egiten da sentsibilizazioa, produktu lokalak eta ekologikoak identifikatuz dagozkien zigiluekin: Isère edo/eta bio zigiluak. Ikasle bakoitzak 3,05 euro ordaintzen ditu menuko (self-service sistema erabiltzen da eta gainerako kostua 7,30 eurora arte menuko, Departamentuak ordaintzen du.

Bertako produktuak gailentzea debekatzen duen Europako araudia gainditzeko, 13 zatitan banatu dute lizitazioa. Europako araudiak uzten du zirkuitu motzak eta ingurumenarekin lotutako irizpideak puntuatzen. Horietaz gain, puntu gehiago jasotzen ditu jarduera pedagogikoak egiten dituen ekoizleak, bere ustiapena bisitatzea kasu (multinazionalek zailtasun handiagoak dituzte horrelako jarduerak egiteko).

10-12 asteko aurretik egiten dira eskariak, ekoizleek denbora izan dezaten planifikatzeko.